August 2011


Shicheii yą́ą dóó shimá sání yą́ą éí t’áá’áłah Diné niidlíinii baa yájíłti’go t’áá’áko “Naabeehó” jiniih, ñt’éé’. Háádę́ę́ lá saad yit’ihgo díí bee da’hííníijí? Bilagáanaa k’ehjí jinéłį́įgo éí t’áá bahat’aadí nahalin, saad ahinoolninígíí biniinaa, Navajo = Naabeehó. Áko na’ídíkidígíí éí díí saad daats’í bilagáanaa saad neizk’anígíí át’é? Jó, t’áábí áníigo éí díí saad Oozéí bits’ą́ą́dóó yit’ih ní.
Shí baa nitséskeesgo éí t’áá daats’í nihí nihizaad bits’ą́ą́dóó alyaa’ígíí át’éego át’é? Naabaahá dabidii’níigo éí nihxahastóí nihich’ą́ą́h nidaabaah ñt’éé’. Áko, Naakai daats’í t’áábí saad neizk’ą́ą́z dóó áádóó bilagáanaa akéé niilwod. Naakai k’ehjí éí “a” sáanii bá si’ą́ dóó “o” éí hastóí bá si’á. Naabaahá yę́ę éí Naabaaho silį́į́’ dóó áádóó éí Nabeho ….

Advertisements

Shik’is – ch’éé shidiłdloh dóó shénálniih t’áá ákwííshjį́. Hxáida hwénálniihgo ayóo baa hózhó. Shínaaí bidishníi dooleełígíí dóó bich’į’ díníshį́į́ dooleełígíí ádin. Áko shik’is t’éiyá t’áá dikwíhí yee’ ákondi t’áá shéé daalniih. Ahxéhee’ shik’is danołínígíí.

Dííshjį́ éí ch’ééh déyá t’áá íídą́ą́’, hastóí jileehgo t’áa ałtsxoní bik’eezh diniih łeh lá. Shimá sání yę́ę t’áá áłahájį’ “ééíih” jiníi łeh nt’éé’. kad éí shił béé hozin, biniinaa ájínínée’ígíí. Yáah.

Shí éí Tsé náázhoozhí dę́ę́ naashá. Tó’áhaní éí nishłį́ dóó Tł’izhí łání éí báshíshchíín, nááná Ma’ii Deeshjiizhnii éí dashicheii dóó Táchiinii éí dashinálí. Ahwít’éégo éí Diné nishłí.

Nishą’?